Skip to main content
header-image
sağlık

Meme Kanseri Farkındalık Ayı: Görüntüleme Teknolojilerinin Arkasındaki Keskin Gözler

October 22, 2021
a a

Meme kanseri, %90 ya da daha fazla hayatta kalma oranıyla birlikte tedavinin oldukça etkili olduğu bir kanser türü. Fakat burada kritik bir nokta var: Erken tanı! Kanseri erken evrede teşhis edebilmek içinse farkındalık, düzenli elle muayene, yine düzenli aralıklarla gerçekleştirilen doktor kontrolü ve sağlık teknolojilerindeki hiç durmayan ilerleme gerekli. İşte tam bu sebeple meme kanseri farkındalığı için pembeye boyanan ekim ayı boyunca, meme kanseri teşhisi konulmuş kadınların hikâyelerini GE Türkiye Blog'a taşıdık. Yine de dinlememiz gereken, erken tanı için çok önemli bir rol üstlenen birileri var: Radyologlar…
Meme kanserinin erken tanısında en büyük rollerden ikisini, sürekli gelişen görüntüleme teknolojileri ve bu sağlık ekipmanlarının başında duran radyologlar paylaşıyor. M. Erkin Arıbal bu radyoloji uzmanlarından biri. Otuz yıldır radyoloji uzmanı olarak çalışan Arıbal, son 5 yıldır sadece meme radyolojisi yapıyor ve ne yazık ki mamografi istenen noktada bile bazı çekincelerle karşılaşıldığını belirtiyor: "Nadiren de olsa mamografiye direnç olabiliyor. Bu direncin iki ana nedeni var: Biri mamografi aleyhine verilen yanlış bilgiler, ikincisi ise yetersiz bilgi veya tecrübe sahibi olunmayan yerlerde çekilmiş mamografi nedeni ile yaşanan olumsuzluklar. Oysa mamografi meme görüntülemesindeki temel radyolojik tetkiktir. Özellikle erken, kanal dışına çıkmamış kanserlerin (insitu kanser) tanısında, yani çok erken dönemde tanı koydurabilme yetisiyle çok önemlidir."
Erken tanı sadece hayat kurtarmakla kalmıyor. Tedavi aşamalarında yaşanabilecek motivasyon kaybını da engelliyor ve hastalığın tekrar etme riskini ciddi oranda düşürüyor. Arıbal, "Erken tanı, tedavinin basitleşmesi ile paraleldir. Erken tanıda hem ölüm olasılığı neredeyse hiç yoktur ve kemoterapi gibi ağır tedavilere çoğu zaman gerek kalmaz. En basit örneğiyle diyebiliriz ki sıfırıncı evresindeki kanserler tedavi edildiğinde yineleme ihtimalleri %1'in altındadır." diyor.
Tabii ki görüntüleme teknolojileri sürekli ilerliyor ve buna bağlı olarak erken teşhis ihtimali artıyor. GE Sağlık'ta bu teknolojilerin geliştirilmesi için küresel ekipler dünyanın her yerinde sürekli olarak çalışıyor. Yine de bir noktada hasta ve radyolog arasındaki kritik ilişki hastalığın seyrini etkileyebiliyor. Arıbal, "Klinik dalların radyolojideki görüntüleme çeşitliliğini anlamakta veya öğrenmekte zorlanması ve hastanın görüntülemesini size danışmak yerine kendilerinin verdiği kararla hastaya dikte etmesi zorluklar yaratabiliyor. Zira hastaya en doğru tetkiki sunmakta ve kabul ettirmekte zorlanabiliyorsunuz." diyor. Bu noktada radyoloğun doğru bilgiyi paylaşmak, dürüst olmak ve sorunu hasta ile beraber onun yanında, onunla beraber çözmeye uğraştığını gösterip buna onu inandırması önem taşıyor.
Arıbal'ın meslek hayatında tabii ki benzer bir duruma güzel bir örnek var: "Bir hastamız tüp bebek tedavisine başlamadan önce son kontrollerini yaptırmak için mamografi çektirmeye geldi. Mamografisinde erken dönem kanal kanser gelişimi (tıp dilinde insitu kanser olarak tanımlanır) ile uyumlu kalsifikasyonlar bulduk. Ben biyopsi önerdim ancak bu tip hastalarda biyopsi öncesi değerlendirme daha değerli olduğundan öncesinde meme MR'ı çekeceğimi ve sonra biyopsi yapacağımı söyledim. Hasta meme konusunda yeterli tecrübesi olmayan bir merkeze giderek meme MR tetkikini yaptırmış ve önemli bir bulgusu olmadığı için 6 aylık takip yapılması önerilmiş. Bana da bu sonucunu göstermeye ve yanıldığımı söylemeye geldi. Meme MR sonuçlarına baktığımda tipik insitu kanser bulgusu olduğunu gördüm ve detaylı şekilde bulgularını anlatarak kendisine biyopsi yapmamızın şart olduğunu vurguladım. Mamografideki çok küçük bulgular sayesinde çok erken tanı aldı ve tam tedavi şansını yakaladı. Daha sonra tüp bebek yaptırarak çocuk sahibi de oldu."
Hasta ve bu teknoloji arasında radyologların görevi büyük. Arıbal kimi zaman kötü haberi vermek zorunda kalan kişi olsa da "Yakaladığım bir kanser ile belki önce kötü haber versem bile o insanın hayatını kurtararak onun tedavi sonrasında edineceği kazanca odaklanıyorum. Babam hep mesleğini severek ve iyi yaparsan en iyi işi çıkarır mutlu olursun derdi, ben de öyle yapıyorum." diyor.

Categories
tags