Bốn năm trước, chính phủ Ba Lan đã lên kế hoạch xây dựng nhà máy nhiệt điện than quy mô lớn và cũng có thể là nhà máy điện than cuối cùng tại Châu Âu với công suất khoảng 1.000MW tại Ostroleka - một thành phố nhỏ phía bắc Warsaw. Tại công trình này, các công nhân đã tiến hành thi công phần móng, các tòa tháp làm mát và các lò hơi đốt than.
Nhưng sau đó, bộ phận tiện ích của công ty Energa SA, Ba Lan (trực thuộc Tập đoàn PKN ORLEN), chủ sở hữu dự án nhà máy điện tại Ostroleka đã quyết định thay đổi kế hoạch. Với sự thay đổi của điều kiện thị trường và mong muốn cắt giảm phát thải CO2, Energa đã lựa chọn mô hình nhà máy khí đốt sử dụng tuabin siêu công suất 9HA.02 của GE - một trong những tuabin hiệu suất nhất hiện nay. Khi đi vào hoạt động năm 2025, nhà máy dự kiến cung cấp đến 745MW điện, đủ để cung cấp cho nửa triệu hộ gia đình tại Ba Lan.
Tùy thuộc vào công nghệ và cấu hình của thiết bị, các nhà máy điện khí thiên nhiên phát thải ít hơn đến 70% so với nhà máy điện than. Do đó, các nhà máy điện khí thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển đổi sang sử dụng nguồn năng lượng tái tạo bởi khả năng nhanh chóng tạo ra điện khi không có gió và mặt trời. “Nhờ dòng sản phẩm mang tính cạnh tranh cao nhất - tuabin 9HA.02, chúng tôi có thể chuyển đổi trơn tru các dự án từ sử dụng than sang sử dụng khí, mang đến lợi ích lớn nhất cho khách hàng” - ông Andrzej Twardowski, Giám đốc Dự án tại GE Gas Power chia sẻ.
Nhà máy điện Ostroleka, Ba Lan (nhìn từ trên cao) được xem là nhà máy điện than cuối cùng xây dựng tại Châu Âu. Nhờ chuyển sang sử dụng tuabin khí của GE, nhà máy có thể cắt giảm phát thải đến 70% và tạo ra nhiều năng lượng tái tạo hơn. Nguồn hình ảnh: GE Gas Power.
Giống như các quốc gia Châu Âu khác, Ba Lan đang hướng đến đa dạng hóa nguồn năng lượng của mình, bao gồm giảm dần điện than (hiện cung cấp khoảng 70% tổng sản lượng điện của quốc gia này). Nhiều năm trước khi cuộc chiến giữa Nga và Ukraine xảy ra, Ba Lan đã quyết định cắt giảm khí đốt nhập khẩu từ Liên bang Nga và kết thúc hợp đồng dài hạn với Gazprom. 6 năm trước, Ba Lan đã mở một trạm đầu mối khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) tại thành phố Swinoujscie. Quốc gia này cũng hoàn thiện hệ thống đường ống chính, được gọi là đường ống dẫn khí biển Baltic. Theo ông Slawomir Zygowski, Giám đốc Điều hành GE Ba Lan, đường ống này dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay và sẽ vận chuyển khí từ biển Bắc Na-uy đến Ba Lan. Ông cũng cho rằng: “Ba Lan sẽ trở thành một trong những quốc gia hấp dẫn nhất trong lĩnh vực năng lượng bởi đất nước này đang trong quá trình đa dạng hóa nguồn năng lượng của mình”.
Năng lượng tái tạo sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình đa dạng hóa. Cụ thể, theo ông Zygowski, Ba Lan đang bắt tay vào mở rộng những dự án điện gió ngoài khơi bởi chúng có thể tạo ra đến 20GW điện cho quốc gia. Ông cũng cho biết, điện gió ngoài khơi tại bờ Đông Hoa Kỳ (kéo dài từ Massachusetts đến Virginia) hướng đến tổng công suất 30GW vào 2030. Trong khi đó, điện gió ngoài khơi của Ba Lan có thể đạt đến 20GW. Là một phần trong chiến lược tại Ba Lan, GE đã kí biên bản ghi nhớ với Tập đoàn PKN Orlen tháng 8 vừa qua về nghiên cứu sự phát triển của điện gió ngoài khơi.
Tuabin 9HA.02 của GE là lựa chọn phù hợp để hỗ trợ cho nguồn năng lượng tái tạo nhờ khả năng vận hành nhanh và đảm bảo nguồn năng lượng ổn định trước sự thay đổi của gió và mặt trời. Ngoài ra, tuabin này có thể đốt cháy đến 50% hydro trong hỗn hợp khí tự nhiên, - thành phần khí không gây phát thải cacbon khi đốt.
Nhà máy điện cũng sẽ sử dụng tuabin 9HA.02 cho hệ thống chu trình hỗn hợp cùng với một tuabin hơi nước. Hơi nước sẽ được tạo ra từ nhiệt thải của tuabin khí. Hệ thống này sẽ khiến nhà máy điện hoạt động hiệu quả hơn. “Với những thiết bị vận hành nhanh và đảm bảo sự tin cậy của hệ thống năng lượng, chúng tôi có thể hỗ trợ Energa tạo ra sự đóng góp đáng kể vào việc giảm thải cacbon và phát triển các nguồn năng lượng linh hoạt trên toàn Ba Lan” - ông Amit Kulkarni, Giám đốc phụ trách sản phẩm tuabin siêu công suất tại GE Gas Power cho biết.
Nhà máy điện Ostroleka được dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2025 và sẽ trở thành trung tâm hoạt động xây dựng với sự hỗ trợ từ đội ngũ toàn cầu của GE và mạng lưới 5.000 nhà cung ứng của Ba Lan. Ông Twardowski cho biết: “Trong quá trình xây dựng, tại mọi thời điểm đều có 1.000 nhân viên đang hoạt động ở công trường”.
Tuabin 9HA.02 là tuabin công suất cao hiệu quả nhất cho lưới điện 50Hz được tin cậy bởi khách hàng toàn thế giới. Năm 2022, GE Việt Nam cũng thông báo về đơn đặt hàng thiết bị tuabin 9HA cho nhà máy Nhơn Trạch 3&4 – nhà máy điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam. Với công suất dự kiến đạt 1,6GW và khả năng cắt giảm cacbon đến 60% so với điện than, những tuabin này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển đổi năng lượng cũng như thực hiện những cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam.